ARRA Persbericht 2002
Uit Computererfgoed
Persbericht CWI - Centrum voor Wiskunde en Informatica Amsterdam, 17 juni 2002
Vijftig jaar computers in Nederland
Op 21 juni aanstaande is het 50 jaar geleden dat Nederland het computertijdperk binnentrad. De eerste Nederlandse programmeerbare computer werd op 21 juni 1952 in gebruik genomen: dit was de ARRA, Automatische Relais Rekenmachine Amsterdam. Deze computer werd gebouwd door het Mathematisch Centrum, het huidige Centrum voor Wiskunde en Informatica (CWI) in Amsterdam.
De ARRA werd in gebruik genomen door de burgemeester D'Ailly en minister Rutten van Economische Zaken. Als blijk van mathematisch kunnen liet men de computer een programma uitvoeren voor het genereren van willekeurig getal: een mathematisch hoogstandje. Na de feestelijke opening heeft het apparaat niet veel meer gepresteerd. Een tweede ARRA, die anderhalf jaar later gereedkwam, heeft wel met groot succes gedraaid. De opvolgers van de ARRA deden onder andere zogenaamde 'flutterberekeningen' voor Fokker, berekeningen voor het ontwerp van vliegtuigvleugels.
De computerbouw van het CWI is later voortgezet in Electrologica (1956) - het eerste spin-off bedrijf van het CWI. De rekenfunctie is later overgedragen aan SARA Reken- en Netwerkdiensten, dat in 1971 opgericht is door het CWI, de VU en de UvA. Het CWI verricht nog steeds grensverleggend onderzoek in de wiskunde en informatica en draagt deze kennis over aan de maatschappij.
Van de ARRA is niets over. Er zijn slechts enkele foto's, een dia en wat artikelen en beschrijvingen. Er is wel uit die pionierstijd beeld- en geluidsmateriaal van andere machines en geklik van relais. Er zijn interviews met de betrokkenen. In het najaar zal het CWI aandacht besteden aan vijftig jaar computers in Nederland.
NOOT VOOR DE REDACTIE
Fotobijschriften:
Twee foto's van de ingebruikneming van de ARRA I op 21 juni 1952 in het Mathematisch Centrum (het latere CWI) aan de Tweede Boerhaavestraat in Amsterdam.
ARRA_001:
Dineke Botterweg, een van de rekenaarsters van het Mathematisch Centrum, bedient de machine. Foto: archief CWI.
ARRA_005:
links Bram Loopstra, hoofd van het laboratorium van de Rekenafdeling van het MC, rechts burgemeester d'Ailly van Amsterdam. Foto: archief CWI.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:
- Gerard Alberts, historisch onderzoeker op het CWI, e-mail Gerard.Alberts@cwi.nl,
tel. werk: 020 - 592 4231 (woensdag, donderdag en vrijdag tussen 11-18 uur).
- CWI voorlichters Annette Kik en Henk Nieland, e-mail Annette.Kik@cwi.nl,
tel. 020 - 592 4248 / 4092 / 4181, fax 020 - 592 4199.
- zie ook www.cwi.nl .
Het CWI is een nationaal instituut voor onderzoek in de wiskunde en de informatica. Er werken ca. 200 onderzoekers. De nadruk ligt op grensverleggend onderzoek voor praktische vraagstukken en de overdracht van nieuwe kennis naar de maatschappij. Het instituut ontvangt basisfinanciering van NWO, en heeft verder inkomsten uit internationale projecten en contract research.
Het CWI is een van de oprichters van ERCIM, het European Research Consortium for Informatics and Mathematics (10 000 onderzoekers) en neemt deel in het Telematica Instituut en het Wetenschap & Technologie Centrum Watergraafsmeer. Het Benelux kantoor van het World Wide Web Consortium is gehuisvest op het CWI. Vanuit het CWI worden regelmatig spin-off bedrijven gegenereerd op basis van resultaten van CWI onderzoek.
